Systemy wspierające produkcję i ich rola

Systemy wspierające produkcję i ich rola
Strona główna > Baza wiedzy > Systemy wspierające produkcję i ich rola
Jakie systemy informatyczne warto wdrożyć w przedsiębiorstwie produkcyjnym? Jak działają, jakie są ich funkcje i w jaki sposób mogą one pomóc w rozwoju naszego biznesu? W jakiej kolejności je wdrażać? Przeczytaj i uporządkuj swoją wiedzę na temat systemów ERP, MES i APS.

 

Obecnie firmy działające w branży produkcyjnej mają do wyboru przeróżne nowoczesne narzędzia i technologie, które ułatwiają im efektywne zarządzanie i kontrolowanie procesów zachodzących w przedsiębiorstwie. Mogą one obejmować różne obszary, takie jak zarządzanie zapasami, planowanie produkcji, śledzenie jakości, automatyzacja procesów czy monitorowanie wydajności. Przyjrzyjmy się najpopularniejszym systemom wspierającym produkcję i zobaczmy na jakie potrzeby firm odpowiadają. 

Podstawowym systemem usprawniającym pracę na produkcji, który pozwala zbierać dane z maszyn, przedstawiać je w formie wizualizacji, a także alarmować o ewentualnych przekroczeniach krytycznych parametrów jest system SCADA. W tym artykule skupimy się jednak na systemach z wyższych poziomów – ERP, MES i APS.

Czym jest system SCADA, jakie ma zastosowania i jaka rolę pełni na produkcji przeczytasz w artykule: Co to jest SCADA?

Podstawa: systemy klasy ERP

Zacznijmy od systemu ERP, który klasycznie uznawany jest za jeden z pierwszych kroków w rozwoju firmy. Każda organizacja, nawet jeżeli rośnie organicznie od bardzo małej w kierunku średniej, dużej, a jeszcze później staje się częścią jakiejś większej struktury, będzie mieć problem ze sprawnym funkcjonowaniem bez systemu klasy ERP.  

ERP (Enterprise Resource Planning) to nadrzędny system, który jest swego rodzaju pierwszym interfejsem z klientem. To właśnie w ERP gromadzimy informacje o sprzedaży, kosztach i o wszelkich biznesowych aspektach prowadzenia działalności.  

 

 

Jeszcze kilkanaście lat temu panowało przekonanie, że ERP, jako kompleksowy system do zarządzania firmą, jest w stanie zintegrować wszystkie istotne funkcje, potrzebne do sprawnego działania przedsiębiorstw produkcyjnych. Dziś patrzymy na to już nieco bardziej realistycznie – tak jak nie istnieje lek na wszystkie choroby, tak nawet bardzo wyspecjalizowany system nie jest w stanie być odpowiedzią na wszystkie potrzeby.  

Systemy ERP nie są wyspecjalizowane do nadzoru nad procesem produkcyjnym oraz planowaniem czy optymalizacją planowania. I choć posiadają takie funkcje, to działają one w bardzo ograniczonej, jedynie podstawowej formie.  

Kolejny krok: systemy klasy MES

Kiedy firma się rozrasta, rośnie liczba zmiennych, a procesy produkcyjne obejmują coraz szerszy zakres, dochodzimy do sytuacji, w której potrzebny jest lepszy, bardziej szczegółowy nadzór nad procesem produkcyjnym. I w ten sposób rodzą się potrzeby związane z wdrożeniem kolejnego rozwiązania – systemu MES (Manufacturing Execution System). Dzięki niemu możemy nie tylko monitorować naszą produkcję, ale też mieć większy wpływ na stopień wykorzystania parku maszynowego. 

 

 

Przy wsparciu MES możemy sprawdzać wykorzystanie maszyn i urządzeń, choćby w zakresie OEE, czyli przekonać się jaka jest rzeczywista produktywność zainstalowanego w firmie sprzętu i czy faktycznie jest on wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. 

Systemy MES i ERP można ze sobą zintegrować. Pozwala to na wymianę informacji pomiędzy nimi. Przykładowo systemy MES wysyłają raporty, na podstawie których system ERP może w sposób cykliczny i z ustaloną częstotliwością dokonywać zapisów np. o postępie kosztów produkcji w toku czy pojawiających się wyrobach gotowych.  

 

 

Poznaj lepiej możliwości systemu MES. Przeczytaj nasz artykuł: System MES – jak w praktyce działa na produkcji? – ImFactory 

Dalsze potrzeby

Zarówno w systemie ERP, jak i w systemie MES można stworzyć plan produkcji. Kiedy powstaje on w ERP, czyli niejako „odgórnie” jest następnie przesyłany do systemu MES, który przejmuje nadzór nad jego realizacją. Jeśli MES nie otrzyma takiego planu, sam sobie go tworzy np. na podstawie założonych marszrut.  

Mimo to ani ERP, ani MES nie są systemami stworzonymi stricte do planowania. Kiedy procesy produkcyjne stają się coraz bardziej złożone, a organizacja rośnie i jest coraz bardziej świadoma swoich silnych i słabych stron, najczęściej dochodzi do wniosku, że plany produkcyjne stworzone z pomocą tych systemów nie są do końca optymalne.  

Na rynku dzieje się bardzo dużo. Praktycznie każdy dzień dostarcza nowych, czasami zaskakujących rozwiązań. W związku z tym nieustannie zmienia się sytuacja firm produkcyjnych – klienci przesuwają zlecenia, dostawy przychodzą z opóźnieniem, zamówienia bywają niekompletne itp. Również na produkcji bywa różnie – zdarzają się nieplanowane przestoje, awarie czy różnego rodzaju spowolnienia. Jednym słowem zmiennych, które wpływają na realizację planu produkcji jest naprawdę bardzo dużo. 

Jeżeli będziemy ślepo realizować plan, który przesłaliśmy do MES-a i kazaliśmy mu nadzorować egzekucję, może się okazać, że nie osiągamy satysfakcjonujących wyników, nie wykorzystujemy w pełni potencjału naszego parku maszynowego, nie realizujemy zleceń w terminie czy nie odpowiadamy na aktualne potrzeby rynku. Nawet jeśli wyniki są zadowalające, może się okazać, że mogłyby być jeszcze lepsze gdybyśmy mieli możliwość na bieżąco aktualizować plan, uwzględniając przy tym wszystkie zmienne.

Zaawansowane planowanie: systemy APS

Tam gdzie pojawia się potrzeba zaawansowanego planowania, z pomocą przychodzą systemy klasy APS. Na rynku dostępnych jest już wiele tego rodzaju rozwiązań, świadczących bardzo dobra jakość. APS czyli Advanced Planning and Scheduling to nowoczesne oprogramowanie, które, na podstawie dostarczonych danych, generuje profesjonalne plany i harmonogramy dla produkcji.

 

 

APS-y mają liczne funkcje, które pozwalają uwzględniać rozmaite czynniki, a złożone plany i harmonogramy generowane są błyskawicznie, nawet w przeciągu kilku sekund. Pozwala to na łatwe przygotowanie kolejnych wersji, gdy tylko coś się zmienia lub otrzymujemy nowe dane. Teoretycznie APS byłby w stanie edytować plan niemalże „na gorąco”, jednak w rzeczywistości różne ograniczenia produkcyjne na to nie pozwalają, dlatego też jest on aktualizowany najczęściej jak się da.  

System pozwala też na stworzenie wielu alternatywnych scenariuszy, opartych o różne kryteria. Dzięki temu staje się bardzo dobrym narzędziem pozwalającym na znajdowanie najbardziej optymalnych rozwiązań, ciągłe udoskonalanie zachodzących na produkcji procesów czy ocenę wpadających z rynku zleceń pod kątem ich opłacalności.  

Jak oceniać czy pojawiające się na rynku zlecenia będą opłacalne dla Twojej firmy przeczytasz w tym artykule: APS a rentowność firmy. Część 2: Jak podejmować optymalne decyzje biznesowe? 

 

Podsumowanie

W miarę rozwoju firmy produkcyjnej pojawiają się kolejne potrzeby związane z zarzadzaniem, organizacją, zbieraniem danych, monitorowaniem procesów i ich efektywnym planowaniem. Odpowiednio dobrane systemy mogą pomóc w tych wyzwaniach, przyczyniając się do zwiększenia efektywności, redukcji kosztów, poprawy jakości produktów oraz zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa na wciąż zmieniającym się rynku.  

 

Przeczytaj także:

Harmonogramowanie produkcji i związane z nim wyzwania – ImFactory 

 

Artykuł powstał w oparciu o materiały z webinaru:

Harmonogramowanie produkcji jako narzędzie poprawy rentowności firmy (youtube.com) 

Autorzy

Tomasz Kubach
Konsultant | PM-TK
Tomasz Kubach
Konsultant | PM-TK

Doświadczony menedżer z zakresu zarządzania produkcją. Od wielu lat tworzący programy zwiększania wydajności produkcji oraz optymalizacji wykorzystania zasobów. Popularyzator zwinnych metod zarządzania w prowadzeniu projektów. Twórca wielu wdrożonych z sukcesem rozwiązań z zakresu przemysłu 4.0. Konsultant ImFactory z zakresie tworzenia architektury zaawansowanych systemów klasy MES.

Cyfrowa Fabryka

Sprawdź, czy Cyfrowa Transformacja to odpowiedź na potrzeby Twojej Firmy

W czasie rozmowy z naszymi konsultantami możesz przedstawić wszelkie wyzwania, przed którymi obecnie stoi Twoja Firma, a my postaramy się zaproponować pierwsze kroki na drodze do Cyfrowej Fabryki.

Cyfrowa Fabryka

Obszary, w których możemy Ci pomóc:

  • Systemy zarządzania produkcją AVEVA MES/MOM
  • Dedykowane rozwiązania IT dla przemysłu
  • Systemy wspierające planowanie i harmonogramowanie
  • Rozwój kompetencji MES w zespołach end-usera
  • Budowa Mapy Drogowej Cyfrowej Transformacji
  • Konsulting rozwiązaniowy
  • Wsparcie realizowanych projektów IT
  • Projektowanie i wdrażanie migracji dla systemów typu legacy

Wypełnij formularz kontaktowy

    Twoje dane osobowe udostępnione w formularzu będą przetwarzane przez Grupę ASTOR zgodnie z zasadami.